Ata sempre Bitxobola

Acabamos de recibir unha noticia coma un mazazo:  Txemita, máis coñecido como Bitxo Bola, deixounos para sempre o primeiro de setembro. Fóisenos un dos  gandes. Outro imprescindible do anarquismo autónomo galaico que se marcha sen despedirse; agrandando o oco que xa nos deixara Pastora. Menuda racha: Dominga, Rubén Stop Desahuciuos, Carlos Faluya, Xosé Portela…as filas dos loitadores sociais sufriron moitas perdas irreparables nos últimos meses. E agora, apenas repostos da terrible marcha de Pastora, outra vez o sabor amargo invade as nosas bocas e este inmenso baleiro devóranos as entrañas.

Txema, Bitxo Bola. Quizá moitos nas novas xeracións non saiban quen era, pero en galicia púxolle música ás loitas sociais durante as dúas últimas décadas. Cantautor irredento e iconoclasta. Punkarra corentón de lingua afiada e irreverente. Divertido, ocurrente, irónico e intelixente. No seu enorme corpachón apenas cabía o seu apaixonado corazón libertario. Foi o noso Ennio Morricone, compoñendo a banda sonora das loitas do anarquismo galego do novo milenio.

Lémbrome de cando o coñecín. Facía pouco que volvera de Madrid, de estudar arte dramática. Naquela época tiña melenas, que pouco tempo máis tarde cortaría para deixarse a súa icónica cresta. Estabamos nunha manifestación  por Santiago, preludio dunha das primeiras Marchas a Teixeiro, e un chorro de voz tan grave como potente destacaba sobre o resto de manifestantes. O ton era inconfundible (ben o sabedes todos os que o coñecíades) coreando consignas importadas, pouco coñecidas polo noso terruño galego, herdanza da súa etapa vallecana. O seu enorme corpachón sobresaía entre a nosa pequena comitiva  contestataria. Pronto se fixo un habitual e non tardamos en ser amigos. Facíase querer, todos lle collimos aprecio. Logo rexentaría o “Rara Avis” no ferrolán barrio de Esteiro; un punto de encontro, un refuxio, un entrañable tugurio, a nosa  gorida de perdedores libertarios pola zona de Ferrolterra. Cantas cervexas trasegamos por alí!

Nalgún momento Txema empezou a cantar. Bueno, xa o facía de antes, pero daquela máis. “Voume chamar Bitxobola, a que me pega?” Desde logo que lle pegaba. Con ese nome empezou a patear escenarios. Estaba en todas, non se perdía unha. Daba igual se era un concerto para recadar fondos para calquera causa solidaria, que a inauguración dun novo Centro Social. Sempre estaba aí, sempre solidario.

Xa pechara o bar, vivía en Lugo e buscábase a vida tocando na rúa. Pero sempre viña cando se lle chamaba, nunca fallaba. Para unhas xornadas anarquistas, para apoiar aos presos ou para telonear un concerto de punkarreo… ou de folk, ou de rumba… ou do que carallo fora, daba o mesmo, el sempre estaba aí. O noso eterno  comodín; con el a festa estaba asegurada. Viña só polos cartos do autobús, e iso que moitas veces apenas tiña o xusto para comer. Pero xamais dixo que non. Inaugurou e clausurou practicamente todalas nosas okupas: A Casa dás Atochas, A Sala Yago, A Casa dá Estación, o C.S.O. Palavea, A Casa Negra,  Eskarnio e Maldizir… Tamén o Ateneo Libertario Xosé Tarrío ou o Centro Social A  Ghavilla. Amenizaba sempre o concerto de apertura e cantaba tamén cando chegaba o desaloxo. Polo camiño, non había cartaz de tocada solidaria no que non aparecera o seu nome. Como xa dixen, púxolle música á nosa loita antisistema.

Pero non só viña cantar, nin moito menos. Recordo que na inauguración da Casa dás Atochas, o primeiro día da okupación, ademáis de subirse ao escenario, dando voz á nosa euforia, quedou durante toda a semana compartindo connosco as primeiras permanencias. As mais perigosas. Tres anos máis tarde, xa baixo ameaza de desaloxo, non só foi o derradeiro en tocar, senón que tamén quedou varias noites de permanencia en espera da policía. Veu desde Lugo para apoiarnos, ainda co risco de comerse o noso marrón; non lle pillou durmindo na casa por un par de días. E naquelas permanencias en espera dun desaloxo inminente xa non  eramos varias decenas, como cando entramos. Naqueles duros momentos contabámonos cos dedos da man. E el, vivindo a cen kilómetros, foi un dos dedos daquela man combativa e solidaria.

Agora vénme á mente a preformance do Partido P.R.IN.G.A.O (Políticos Rastreros Incitan Gilipollas A Obedecer): a nosa campaña anti-electoral. El era o noso candidato, Paco Rupto, ata se deixou o bigotiño hitleriano para caracterizar ao personaxe. Menudo actorazo acaba de perder o mundo! Percorréramos as capitais galegas facendo mitins en plena rúa, a xente flipaba por colores. O discurso que Txema preparara era perfecto, unha áceda caricatura das mensaxes electorais da dereita. A xente que pasaba polas rúas parábase cos ollos como pratos, alucinando. Nunca antes expuxeramos tan ben o noso discurso ridiculizando o do contrario. Mesmo cando veu a policía, e nós non parabamos de aclamalos e aplaudilos burlonamente, non sabían onde meterse. Que momentazo! Creo que non o esquecerei ata que o alzhéimer ou a morte o borren da miña mente.
Con todo isto quero dicir que o seu compromiso non era só musical, nada diso, sempre foi moito mais aló. Aínda que penso que o lembrarei sempre coa guitarra na man.

As súas letras eran ácedas, intelixentes, críticas… ata co noso propio mundo, coa nosa propia autocompracencia libertaria. Regalounos contundentes himnos que se mesturaron  indisolublemente na nosa loita: todos nolos sabiamos, todos os cantabamos, poñían música ás nosas accións, os nosos soños, os nosos desexos e as nosas perdas. Repítoo outra vez: foi a nosa banda sonora. E menuda festa que montaba o jodío, podía pasarse horas cantando, el só coa súa guitarra, enchendo o escenario moito mellor que unha banda con ducias de membros. Como cantabamos! como bailabamos! que cojonudamente ben que o pasabamos! E que tristes van ser agora os nosos concertos. Creo que para toda a miña xeración de anarquistas e okupas galegos algo morreu con el. Como un punto de non retorno que nos indica que rematou unha época. Que nos facemos vellos. Que agora lles toca a outras xeracións marcar o ritmo, con outra música, con outras cancións; nesta mesma maldita e vella revolución que nunca acabamos de perder de todo.

Joder Txema, tiña tantas cousas que dicirche. Supoño que sempre é así. Agora te reunirás con Xosé e Pastora na inmensidade da terra, nese bonito e salvaxe recuncho da costa dá  morte que moitos coñecemos. O noso pequeno panteón de piñeiros e praia. As túas cinzas abonarán a verde natureza, bañada eternamente polo atlántico embravecido. Os ventos do nordés soprarán as túas cancións, ardendo como rescoldos nos nosos vellos corazóns libertarios… agora mais tristes e valeiros que nunca.

Ata sempre compañeiro. Xa estamos a botarche de menos.

O seu himno indiscutible: Compañero Compañera. Subido a Youtube pola Editorial Imperdible

Concerto nos primeirísimos tempos do C.S.O. A Casa das Atochas

 

Leave a comment